Suç işlemeye alenen tahrik suçu TCK ikinci kitabında Topluma Karşı Suçlar başlıklı üçüncü kısım Kamu Barışına Karşı Suçlar başlıklı beşinci bölümde madde 214’de üç fıkra halinde düzenlenmiştir.
Suç işlemeye alenen tahrik suçunun temel halinin cezası 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezasıdır.
Suç İşlemeye Alenen Tahrik Suçu Tanımı ve Cezası
Suç işlemek için alenen tahrikte bulunulması ile bu suç oluşur. Dikkat edilmesi gereken nokta bu suçun işlenebilmesi için “tahrik” eyleminin aleni şekilde yapılması gerektiğidir.
Madde metni şu şekildedir: “Suç işlemek için alenen tahrikte bulunan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Suç işlemeye alenen tahrik suçu bir tehlike suçudur. Bu sebeple suç işlemeye tahrik suçunun tamamlanabilmesi için tahrik konusu suçların işlenmesi gerekmez. Suç işlemeye alenen tahrik suçunun hukuksal konusunu kamu barışı oluşturur.
Suç İşlemeye Alenen Tahrik Suçu Unsurları
Suç işlemeye tahrik suçu genel bir suçtur. Herkes bu suçun faili olabilir. Mağdur bakımından da aynı şekilde özel bir durum söz konusu değildir.
Bu suçun hareket ögesini, suç işlemeye yönelik alenen tahrik oluşturmaktadır. Aynı zamanda alenen tahrikin, belirsiz (birden çok) sayıdaki kişinin önünde yapılması gerekir. Tahrikin mutlaka kamuya açık yerlerde yapılması gerekli değildir.
Suç işlemeye alenen tahrik, aslında tahrik konusu suça bir hazırlık hareketi niteliğindedir. Kural olarak hazırlık hareketi niteliğindeki tahrik eylemleri cezalandırılmaz. Ancak aleni tahrik suçu bu kuralın istisnası niteliğindedir. Bu tür eylemlerin, kamu barışı açısından ifade ettiği tehlike nedeniyle, zararlı sonucun doğmasını beklemeden ve iştirak kurallarından bağımsız olarak ceza yaptırımı uygulanması kabul edilmiştir.
Halkı Birbirini Öldürmeye Tahrik Suçu
Türk Ceza Kanunu madde 214/2 de “Halkın bir kısmını diğer bir kısmına karşı silahlandırarak, birbirini öldürmeye tahrik eden kişi, on beş yıldan yirmi dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” denilerek bu suç düzenlenmiştir. Burada öncelikle 214/1’de düzenlenen ve 214/2’de düzenlenen suçların farklı iki suç olduğunu belirtmek gerekir. 214/1 de düzenlenen suçun cezası 6 ay ile 5 yıl arasındayken 214/2 de düzenlenen suçun cezası 15 yıl ile 24 yıl arasındadır. Ayrıca bu suçun oluşması için öldürmenin veya fiili saldırının başlaması gerekmez.
Nitelikli Unsur
Suçun basın ve yayın yoluyla işlenmesi cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli bir unsurdur. Ancak haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. (TCY m.218)
Suç İşlemeye Alenen Tahrik 214/3
Türk Ceza Yasası madde 214 fıkra 3 gereğince tahrik konusu suçların işlenmesi halinde failin ayrıca işlenen suçlar bakımından azmettiren sıfatıyla cezalandırılması öngörülmüştür.
Bu suça teşebbüs mümkündür. Bu suç alenen tahrikin yapılmasıyla tamamlanır. Suçun tamamlanması için halkın tahrike kapılmış olmasına gerek yoktur.
Madde Gerekçesi
Maddenin birinci fıkrasında, suç işlemeye alenen tahrik fiili, iştirak ilişkisinden bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. Burada bir tehlike suçu söz konusu olduğundan, suç işlemeye tahrik suçunun tamamlanabilmesi için tahrik konusu suçların işlenmesi gerekmemektedir. Suç işlemek için tahrik, aslında tahrik konusu suça bir hazırlık hareketi niteliğindedir. Ancak aleni olarak gerçekleştirilen bu tür fiillerin, kamu barışı açısından ifade ettiği tehlike nedeniyle, zararlı neticenin doğmasını beklemeden ve iştirak kurallarından bağımsız olarak ceza yaptırımı altına alınması gerekmiştir. Burada önemli olan, belirli olmayan kimselerin suç işlemeye tahrik edilmesidir. Eğer muayyen kişiler, belli bir suçu işlemek için teşvik veya azmettirilmiş ise, meselenin iştirak kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Maddenin ikinci fıkrasında, halk kesimlerinin silahlı şekilde birbirlerine karşı öldürmeye tahrik edilmesi iştirak hükümlerinden bağımsız olarak cezalandırılmaktadır. Suç, halkın bir kısmını diğer bir kısmına karşı silahlandırarak, birbirini öldürmeye tahrik edilmesiyle oluşur. Suçun tamamlanabilmesi için öldürmenin ya da fiili saldırının başlaması gerekmez. Belirli kişilerin öldürülmesinin istenmesi, tahrikin bu doğrultuda yapılmış olması halinde; fıkra hükmü uygulanmaz. Bu halde de konunun iştirak kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Üçüncü fıkra hükmüne göre, tahrik konusu suçların işlenmesi halinde, tahrikçi bu suçların her birinden dolayı azmettiren sıfatıyla sorumlu olacaktır.
Suç İşlemeye Alenen Tahrik Suçu Yargıtay Kararları
8. Ceza Dairesi Kararı
Y.8.C.D. 2018/12258 E. , 2019/4234 K.
Gereği görüşülüp düşünüldü:
1- Suça sürüklenen çocuklar …, …, … ve … hakkında mala zarar verme, sanık … hakkında mala zarar verme, … hakkında mala zarar verme ve suç işlemeye alenen tahrik etme, sanıklar … ve … hakkında mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde; Sanıkların savunmaları, suça sürüklenen çocuk …’un çelişkili beyanları ve tanıkların görgüye dayalı bilgilerinin bulunmaması karşısında; sanıkların üzerine atılı suçları işlediklerine dair mahkumiyetlerine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.
Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan Cumhuriyet Savcısının ve katılanlar vekilinin suçun sabit olduğuna yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,
2- Sanık … hakkında suç işlemeye alenen tahrik etme suçundan kurulan hükme suç işlemeye tahrik suçunun konusu yazıların içeriğine uygun suçlarının işlenmemiş olması karşısında tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir. Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre Cumhuriyet Savcısının, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak: Kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK’nın 53. maddesindeki yazılı hak yoksunluklarına hükmolunamayacağının gözetilmemesi, Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümden TCK.nun 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin 9. maddesinin çıkarılarak sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.03.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
8. Ceza Dairesi Kararı
8. Ceza Dairesi 2019/5494 E. , 2019/15323 K.
Gereği görüşülüp düşünüldü:
I- Görevi yaptırmamak için direnme ve kamu görevlisine hakaret suçlarına ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde;
Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçların oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamalarına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğine yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,
II- Suç işlemeye alenen tahrik suçuna ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde;
28.05.2013 tarihli tutanak içeriğine göre sanığın olay yerine toplanan kalabalığa hitaben ”toplanın bizi yakalıyorlar, bugün bize yarın size, sessiz kalmayın” şeklinde söylediği kabul olunan bu sözlerinin görevi yaptırmamak için direnme esnasında söylenen sözlerden ibaret olup, tek başına suç işlemeye teşvik edici niteliğinin bulunmadığı gözetilmeden müsnet suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,
Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Eskişehir Ceza Avukatı Mahmut Rasul Uyanık
Eskişehir Avukat Mahmut Rasul Uyanık