Özel Belgede Sahtecilik Suçu ve Cezası

Özel belgede sahtecilik suçu 5237 sayılı yasanın 207. maddesinde düzenlenmiştir. Özel belgede sahtecilik, bir kimsenin özel bir belgeyi sahte olarak düzenlemesi veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmesi ve kullanmasıdır.

Özel belgede sahtecilik suçu cezası kanunda 1 yıl ile 3 yıl arasında hapis cezası olarak düzenlenmiştir. Bu suç genel bir suçtur. Bu suçu kamu görevlisi veya sivil herkes işleyebilir. Bu suçun mağduru kamudur.

Özel Belgede Sahtecilik Suçu

Suçun maddi konusu özel belgedir. Resmi belgelerin veya resmi belge hükmündeki belgelerin özelliklerini taşımayan tüm belgeler özel belge kapsamındadır. Özel belgenin veya yazının önceden kanıt olarak hazırlanmış olması gerekmez, hukuksal ilişkileri veya hukuksal olayları ortaya koymaya hizmet etmesi yeterlidir.

Maddi ve Fikri Sahtecilik Ayrımı

Maddi sahtecilik, belgenin gerçek düzenleyicisi ile belge üzerinde düzenleyen olarak görünen kişinin birbirinden farklı olmasıdır.

Fikri sahtekarlık ise belgenin gerçek düzenleyeni ile belge üzerinde düzenleyen olarak görünen kişinin aynı olmasına rağmen belge içeriğinin farklı olmasıdır.

5237 sayılı Türk Ceza Yasası özel belge yönünde sadece maddi sahteciliği cezalandırmakta, fikri sahteciliği cezalandırmamaktadır. Resmi belgede sahtecilik suçu bakımından Türk Ceza Kanununda maddi sahtecilik veya fikri sahtecilik ayrımı yapılmamış her ikisi de aynı şekilde cezalandırılmıştır.

Özel Belgede Sahtecilik Suçu

Özel Belgede Sahtecilik Suçu Hareket Ögesi

Özel belgede sahtecilik suçu hem seçimlik hareketli hem de birden çok hareketli bir suçtur. Yani bu suçun oluşabilmesi için kanunda sayılan hareketlerden biriyle beraber bir üçüncü hareketin gerçekleştirilmesi gerekir. Kanunda bu suç için sayılan seçimlik hareketlerden ilki “özel belgeyi sahte olarak düzenlemek”tir. Diğer seçimlik hareket “gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek”tir. Bu seçimlik hareketle gerçekte mevcut olan özel belge üzerinde silmek veya eklemeler yapmak suretiyle oynanmaktadır. Mevcut olan özel belge üzerinde sahtecilikten söz edebilmek için yapılan değişikliğin aldatıcı nitelikte olması gerekir. Aksi takdirde bu suç değil özel belgeyi bozma suçu oluşacaktır.

Özel belgede sahtecilik suçuna birden çok hareketli suç vasfını veren hareket ögesi “belgenin kullanılması” hareketidir. Gerçekten de bu suçun oluşabilmesi için önce sahteciliğin yapılması daha sonra ise üzerinde sahtecilik yapılan belgenin kullanılması gerekir. Yani, bir kimsenin özel bir belgeyi sahte olarak düzenlemesi veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak biçimde değiştirmesi biçimindeki iki seçimlik hareketten birinin gerçekleşmesi bu suçun oluşması için yeterli değildir. Ayrıca failin söz konusu belgeyi kullanması gerekir.

Resmi belgede sahtecilik suçundan farklı olarak özel belgede yalnızca sahteciliğin yapılması, fakat belgenin kullanılmaması durumunda bu suç oluşmaz.

Kullanmadan anlaşılması gereken, sahte belgenin herhangi bir hukuksal işlem tesisinde hukuksal sonuç doğurmasını sağlamaya çalışmaktır. (CGK, 30.4.2002 E. 2002/6-111 K. 2002/237) Kullanmanın illa resmi makamlar önünde olması gerekmez kişiler arasındaki hukuksal ilişkilerde kullanmakta bu suçun oluşumu için yeterlidir. Suçun oluşması için kullanma eyleminin doğrudan sahteciliği yapan fail tarafından gerçekleştirilmesi gerekmez.

Türk Ceza Kanunu madde 207/2 ye göre bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de özel belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılmaktadır.

Suçun Nitelikli Şekli

Cezayı azaltan nitelikli şekli: Türk Ceza Kanunu madde 211’e göre eylemin bir hukuksal ilişkiye dayanan alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla işlenmesi, suçun (cezayı azaltan) nitelikli şeklini oluşturur.

Özel belgede sahtecilik suçu kasten işlenebilen bir suçtur. Kastın varlığı için failin sahteciliğin dışında, ayrıca kullanmayı istemiş olması gerekir. Kullanma fiili bu suçun zorunlu bir unsurudur.

Bu suçta mağdurun rızası hukuka aykırılığı ortadan kaldırır.

Özel belgede sahtecilik suçunun soruşturması ve kovuşturması re’sen yapılır. Bu suçta şikayet aranmaz.

Özel Belgede Sahtecilik Madde Gerekçesi

Suçun konusu, özel belgedir.

Söz konusu suçu oluşturan hareketlerden biri, özel belgeyi sahte ola­rak düzenlemektir. Özel belge esasında mevcut olmadığı hâlde, mevcutmuş gibi sahte olarak üretilmektedir.

Suç, gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek suretiyle de işlenebilir. Bu seçimlik hareketle, esasında mevcut olan özel belge üzerinde silmek veya ilaveler yapmak suretiyle değişiklik yapılmakta­dır. Mevcut olan özel belge üzerinde sahtecilikten söz edebilmek için, yapı­lan değişikliğin aldatıcı nitelikte olması gerekir. Aksi takdirde, özel belgeyi bozma suçu oluşur.

Söz konusu suçun tamamlanabilmesi için, bu iki seçimlik hareketten birinin gerçekleşmesinin yanı sıra, düzenlenen sahte belgenin kullanılması gerekir.

Suçun oluşması için, bir unsur olarak kullanmanın gerçekleşmesi ge­rekir. Kullanmadan maksat, bu sahte belgenin herhangi bir hukukî ilişkide veya herhangi bir hukukî işlem tesisinde dikkate alınmasını sağlamaya ça­lışmaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında, başkaları tarafından sahte olarak düzen­lenmiş olan bir özel belgenin kullanılması, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun oluşabilmesi için, kullanan kişinin, belgenin sahte olduğunu bilmesi gerekir. Yani bu suç, ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yüksek Mahkeme İçtihatları

SUÇA KONU SAHTE NÜFUS CÜZDANININ ALDATICI NİTELİKTE OLUP OLMADIĞI

FİİLİ İĞFAL TEK BAŞINA YETERLİ GÖRÜLMEYEREK MUTLAKA DİĞER YAN DELİLLER GÖZ ÖNÜNE ALINMALI DELİLLER DEĞERLENDİRİLDİKTEN SONRA OBJEKTİF OLARAK ALDATMA YETENEĞİNİN BULUNUP BULUNMADIĞI TESPİT EDİLMELİDİR

ÖZETİ: Yabancı uyruklu olan sanık tarafından kullanılan ve nüfus idaresi tarafından düzenlenmemiş olan sahte nüfus cüzdanının aslının ele geçirilememesi nedeniyle, Yerel Mahkemece söz konusu belgenin objektif olarak aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığının tespiti açısından, dosyada bulunan suretinin imza, mühür, şekil vb. yönlerden incelenmesi başta olmak üzere, diğer delillerin değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin gerekçeli karara da yansıtılması gerekirken, bu konuda gerekçeli kararda hiçbir değerlendirme yapılmaksızın ve söz konusu belgenin aldatma yeteneğinin olduğuna ilişkin hiçbir gerekçe gösterilmeksizin resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyet hükmü kurulması yerinde değildir. Bu itibarla, Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmadığından itirazın reddine karar verilmelidir.

YARGITAY
CEZA GENEL KURULU
Esas Numarası: 2013/8-409
Karar Numarası: 2014/4
Karar Tarihi: 14.01.2014

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- 5271 Sayılı CYY.nın 7. maddesinin “Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hakim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüzdür” biçimindeki buyurucu hükmü karşısında, yargılamanın duruşmalı olarak yapılması gerektiği gözetilmeden eylemin niteliğini takdirde yanılgıya düşülerek dosya üzerinden (tensiple) beraat kararı verilmesi,

2- Bilet gişesi işleten sanığın, sahte İETT otobüs bileti satma eyleminin, özel belgede sahtecilik (5237 Sayılı TCY.nın 207/2. maddesi) yada dolandırıcılık (5237 Sayılı TCY.nın 158/1-e maddesi suçlarını oluşturup oluşturmayacağının karar yerinde tartışılmaması,

SONUÇ: Yasaya aykırı ve katılan İETT Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03.10.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY
4. CEZA DAİRESİ
Esas Numarası: 2006/4083
Karar Numarası: 2006/14774
Karar Tarihi: 03.10.2006

Eskişehir Avukat Mahmut Rasul Uyanık Eslişehir Ceza Avukatı

Avukat Mahmut Rasul UYANIK ile İletişime Geçin!