Hırsızlık suçu, zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malın, kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasıdır (TCK m. 141). Basit hırsızlığın cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Eşya kamu kurumunda, toplu taşıma aracında, kilitli bir yerde veya bina içinde bulunuyorsa ya da suç kapkaç, kilit açma veya bilişim sistemi kullanılarak işlenmişse nitelikli hırsızlık söz konusu olur. Bu durumda ceza üç yıldan yedi yıla veya beş yıldan on yıla kadar hapse çıkar.
Basit hırsızlık uzlaşma kapsamındadır, nitelikli hırsızlık ise değildir. Çalınan mal geri verilir veya zarar tazmin edilirse etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Hırsızlığa ilişkin maddeler en son 2014’te 6545 sayılı Kanunla değişmiştir; yazı, Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metne göre hazırlanmıştır.
Ceza yargılamasına ilişkin genel bilgi için ceza davaları sayfamıza bakabilirsiniz.
İçindekiler
- Hırsızlık suçu ne zaman oluşur?
- Hırsızlık suçunun cezası ne kadar?
- Nitelikli hırsızlık hangi hallerde oluşur?
- Gece vakti işlenen hırsızlık
- Konuttan veya işyerinden hırsızlık
- Hırsızlığın yağma ve dolandırıcılıktan farkı
- Cezayı azaltan haller ve etkin pişmanlık
- Şikayet, uzlaşma ve zamanaşımı
- Görevli mahkeme, HAGB ve erteleme
Hırsızlık suçu ne zaman oluşur?
Suçun konusu taşınır bir maldır ve mal başkasına ait olmalıdır. Kanun burada mülkiyetten çok, mal üzerindeki fiili hakimiyeti, yani zilyetliği korur. Bu nedenle çalınmış bir malın başka biri tarafından ikinci kez çalınması da hırsızlıktır.
Zilyedin rızası varsa suç oluşmaz. Fail, kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla hareket etmelidir; bu yararın fiilen elde edilmesi gerekmez. Suç, malın zilyedin hakimiyet alanından çıkarılıp failin tasarrufuna geçmesiyle tamamlanır. Fail almaya başladığı malı elinde olmayan nedenlerle alamazsa teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m. 35).
Bir eşyayı kendi malı sanarak alan kişi hırsızlık kastıyla hareket etmiş sayılmaz (TCK m. 30). Paylı veya elbirliği ile malik olunan bir mal üzerinde ise suç işlenebilir; bu durumda daha az ceza verilir (aşağıda TCK m. 144).
Kanunun ilk halinde ekonomik değeri olan enerji de taşınır mal sayılıyordu. Bu hüküm 2012’de yürürlükten kaldırıldı. Bugün abonelikle kullanılan elektriğin, suyun veya doğal gazın sayaç dışı kullanılması hırsızlık değil, karşılıksız yararlanma suçudur (TCK m. 163/3).
Hırsızlık suçunun cezası ne kadar?
| Hal | Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Basit hırsızlık | TCK 141 | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis |
| Kamu kurumundaki, toplu taşıma aracındaki, afet için hazırlanan veya açıkta bırakılmış eşya | TCK 142/1 | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis |
| Kapkaç, yankesicilik, kilit açma, bilişim sistemi, hayvan, kilitli yer veya bina içindeki eşya ve 142/2’deki diğer haller | TCK 142/2 | 5 yıldan 10 yıla kadar hapis |
| Sıvı veya gaz halindeki enerji ve bunların tesisleri | TCK 142/3 | 5 yıldan 12 yıla kadar hapis |
| Kamu hizmetinin aksaması (haberleşme, enerji, demiryolu, havayolu) | TCK 142/5 | Ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Gece vakti | TCK 143 | Ceza yarı oranında artırılır |
| Paylı mal veya alacağı tahsil amacı | TCK 144 | 2 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Kullanma hırsızlığı | TCK 146 | Ceza yarı oranına kadar indirilir |
Mahkeme önce bu sınırlar içinde temel cezayı belirler. Ardından gece vakti, teşebbüs, etkin pişmanlık ve takdiri indirim gibi nedenlerle artırım ve indirim yapar.
Nitelikli hırsızlık hangi hallerde oluşur?
TCK 142’nin birinci fıkrasına göre hırsızlık aşağıdaki eşyalar hakkında işlenirse ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapistir:
- Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadet yerlerinde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilmiş eşya,
- Toplu taşıma araçlarında veya bunların durak, istasyon gibi kalkış ve varış yerlerinde bulunan eşya,
- Afet veya genel bir felaketin zararlarını önlemek ya da hafifletmek için hazırlanmış eşya,
- Tarladaki tarım aleti veya inşaat alanındaki malzeme gibi, adet, tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılmış eşya.
İkinci fıkradaki hallerde ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir:
- Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanmak,
- Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak (kapkaç) ya da özel beceriyle almak (yankesicilik),
- Doğal afet veya sosyal olayların yarattığı korku ve kargaşadan yararlanmak,
- Haksız olarak elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da başka bir aletle kilit açmak veya kilitlenmeyi engellemek,
- Bilişim sistemlerini kullanmak,
- Tanınmamak için tedbir almak veya yetkisi olmadan resmi sıfat takınmak,
- Büyük veya küçük baş hayvanı çalmak,
- Herkesin girebileceği bir yerde kilitlenerek bırakılan ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınan eşyayı çalmak.
Kapkaç veya yankesicilik, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki birine karşı işlenirse ceza ayrıca üçte birine kadar artırılır. Sıvı veya gaz halindeki enerji ile bunların taşındığı, işlendiği veya depolandığı tesislerde işlenen hırsızlığın cezası beş yıldan on iki yıla kadar hapistir; fiil örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bu ceza yarı oranında artırılır ve adli para cezası da verilir.
Araçtan hırsızlık
Herkesin girebileceği bir yerde kilitli bırakılmış bir araçtan veya kilitli aracın kendisinin çalınması 142/2-h kapsamında nitelikli hırsızlıktır. Kapısı kilitlenmemiş bir araçta bu bent uygulanmaz. Yargıtay, anahtarı kontakta ve çalışır haldeki otomobilin alınmasını basit hırsızlık saymıştır (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 11.09.2017, E. 2015/2140, K. 2017/7849).
6545 sayılı Kanun 2014’te 142/2-d bendine kilitlenmeyi engellemeyi de ekledi. Aracın uzaktan kumandalı kilidinin sinyal kesici bir cihazla (jammer) engellenmesi bu kapsamda değerlendirilir ve beş yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Kablo hırsızlığı
Elektrik, telefon veya internet hatlarına ait kabloların çalınması, kamu hizmetine tahsis edilmiş eşya hakkında hırsızlık sayılır ve 142/1-a uyarınca üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Hırsızlık yüzünden haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu ulaşımında kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır (TCK m. 142/5).
Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık
Başkasının internet bankacılığı bilgileri ele geçirilerek onun hesabından izinsiz para aktarılması, bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlıktır (TCK m. 142/2-e). Burada hesap sahibi kandırılmaz; işlem onun haberi olmadan yapılır. Hesap sahibi aldatılır ve parayı kendisi gönderirse suç dolandırıcılıktır. Başkasına ait bir banka veya kredi kartının kullanılması ise TCK 245’te ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Gece vakti işlenen hırsızlık
Hırsızlık gece vakti işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 143). Bu oran 2014’ten beri sabittir; mahkeme yarıdan az veya fazla artırım yapamaz. Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (TCK m. 6/1-e). Sınır saat güneşin doğuş ve batış saatine göre mevsimden mevsime değişir.
Bu yüzden suçun işlendiği saat sonucu doğrudan etkiler. Yargıtay, yukarıdaki kararda şikayetçi ile tanığın olay saatine ilişkin beyanları çeliştiği için saatin netleştirilmesini ve gece artırımının ancak bundan sonra tartışılmasını istemiştir.
Konuttan veya işyerinden hırsızlık
Bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşyanın çalınması 142/2-h uyarınca nitelikli hırsızlıktır ve cezası beş yıldan on yıla kadar hapistir. Eve, işyerine veya etrafı çevrili bahçe gibi eklentilere girilerek işlenen hırsızlık bu kapsamdadır.
Hırsızlık için konuta girilmişse konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116) ayrı bir suç olarak cezalandırılır. Kapı veya pencere kırılmışsa mala zarar verme suçu da gündeme gelir. Bu iki suç normalde şikayete bağlıdır; ancak hırsızlık amacıyla işlendiklerinde şikayet aranmaz (TCK m. 142/4). Bu nedenle mağdur şikayetinden vazgeçse de bu suçlar için yargılama sürer. Anayasa Mahkemesi bu kuralı Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (E. 2025/106, K. 2025/187, RG 14.01.2026).
Hırsızlığın yağma ve dolandırıcılıktan farkı
Hırsızlıkta mal, sahibinin rızası olmadan ve ona cebir veya tehdit uygulanmadan alınır. Kişi cebir kullanılarak ya da tehdit edilerek malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya zorlanırsa yağma suçu oluşur (TCK m. 148). Yağmanın cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir ve nitelikli hallerde daha ağırdır.
Kapkaçta eşya, kişiye cebir uygulanmadan aniden çekilip alınır; bu nedenle hırsızlıktır. Eşyasını bırakmamak için direnen kişiye karşı cebir kullanılırsa olay yağma olarak değerlendirilebilir.
Dolandırıcılıkta ise mal sahibi hileyle kandırılır ve malı kendi iradesiyle teslim eder. Rıza hileyle elde edilmiş olsa da teslim mağdurun iradesiyle gerçekleştiği için suç hırsızlık değil dolandırıcılıktır (TCK m. 157).
Suçtan elde edildiğini bildiği malı satın alan, kabul eden, satan veya devreden kişi hırsızlığa katılmamışsa suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan sorumlu olur. Bu suçun cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m. 165).
Cezayı azaltan haller ve etkin pişmanlık
Paylı mal ve alacağı tahsil amacı (TCK m. 144)
Hırsızlık paylı veya elbirliği ile malik olunan bir mal üzerinde ya da hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenirse ceza iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Mirasçılardan birinin ortak mirastaki bir eşyayı alması ilk duruma örnektir. Bu hallerde soruşturma şikayete bağlıdır.
Malın değerinin az olması (TCK m. 145)
Çalınan malın değeri azsa mahkeme cezayı indirebilir. Suçun işleniş şeklini ve özelliklerini de gözeterek ceza vermekten vazgeçebilir. Kanun az değer için bir tutar belirlememiştir; değerlendirme her olayda ayrı yapılır.
Kullanma hırsızlığı (TCK m. 146)
Mal kısa bir süre kullanılıp sahibine geri verilmek amacıyla alınmışsa, şikayet üzerine ceza yarı oranına kadar indirilir. Mal suç işlemek için kullanılmışsa bu indirim uygulanmaz.
Zorunluluk hali (TCK m. 147)
Hırsızlık ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmişse mahkeme olayın özelliğine göre cezayı indirebilir veya ceza vermekten vazgeçebilir.
Akrabalar arasında hırsızlık (TCK m. 167)
Hırsızlık; ayrılık kararı verilmemiş eşin, anne, baba, çocuk ve torun gibi üstsoy veya altsoyun, aynı derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse faile ceza verilmez. Ayrılık kararı verilmiş eşin, ayrı yaşayan kardeşin veya aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen ve ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenirse, şikayet üzerine ceza yarı oranında indirilir.
Etkin pişmanlık (TCK m. 168)
Fail, azmettiren veya yardım eden, pişmanlık göstererek çalınan malı aynen geri verir ya da zararı tamamen tazmin ederse cezası indirilir. Bu, kovuşturma başlamadan, yani iddianame kabul edilmeden önce yapılırsa ceza üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce yapılırsa yarıya kadar indirilir. Zarar kısmen giderilmişse indirim için mağdurun rızası da gerekir.
Şikayet, uzlaşma ve zamanaşımı
Basit ve nitelikli hırsızlık şikayete bağlı değildir. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar ve mağdurun şikayetten vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı sona erdirmez. Bu nedenle bu hallerde altı aylık şikayet süresi de uygulanmaz.
Paylı mal veya alacak tahsili amacıyla işlenen hırsızlık (m. 144) ile 167. maddenin ikinci fıkrasındaki akrabalar arası hırsızlık şikayete bağlıdır. Kullanma hırsızlığında da kanun indirimi şikayet şartına bağlamıştır. Şikayete bağlı hallerde şikayet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73).
Basit hırsızlık (TCK m. 141) uzlaşma kapsamındadır (CMK m. 253/1-b). Şikayete bağlı olduğu için 144. maddedeki haller de uzlaştırmaya gönderilir. Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142) ise uzlaşmaya tabi değildir. Uzlaşma gerçekleşir ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına, dava açılmışsa davanın düşmesine karar verilir.
Uzlaşma kapsamındaki hırsızlık, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. 7571 sayılı Kanunla 2025’te getirilen istisnaya göre birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa hırsızlık bakımından uzlaşma yine uygulanır (CMK m. 253/3). Birden fazla mağdur varsa hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (CMK m. 253/7).
Dava zamanaşımı basit hırsızlıkta sekiz yıl, nitelikli hırsızlıkta on beş yıldır (TCK m. 66). Süre suçun işlendiği günden başlar ve zamanaşımını kesen işlemlerle uzayabilir.
Görevli mahkeme, HAGB ve erteleme
Hırsızlık davalarının çoğu asliye ceza mahkemesinde görülür. Sıvı veya gaz halindeki enerji tesislerinde işlenen hırsızlık (m. 142/3) ise ceza üst sınırı on yılı aştığı için ağır ceza mahkemesinin görevindedir.
Verilen ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilebilir. 7589 sayılı Kanunla 2026’da yeniden düzenlenen CMK 231’e göre bunun için mağdurun zararının aynen iade veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi gerekir. Sanık zararı hemen gideremezse, denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödemesi şartıyla da HAGB kararı verilebilir.
İki yıl veya daha az hapis cezası, kanuni şartlar varsa ertelenebilir ve erteleme zararın giderilmesi şartına bağlanabilir (TCK m. 51). Bir yıl veya daha az hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 50). Bu yüzden hırsızlık dosyalarında zararın erken giderilmesi hem etkin pişmanlık indirimi hem de HAGB ve erteleme bakımından sonucu doğrudan etkiler.
Hayır. Basit ve nitelikli hırsızlık şikayete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturma yapar ve şikayetten vazgeçilmesi davayı sona erdirmez. Paylı mal veya alacak tahsili amacıyla işlenen hırsızlık ile bazı akrabalar arasındaki hırsızlık ise şikayete bağlıdır.
Şikayete bağlı olmayan hırsızlıkta şikayet süresi yoktur; dava zamanaşımı dolmadıkça soruşturma yapılabilir. Şikayete bağlı hallerde şikayet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Basit hırsızlık (TCK m. 141) uzlaşmaya tabidir. Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142) uzlaşma kapsamında değildir. Hırsızlık, uzlaşma kapsamı dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse kural olarak uzlaşma uygulanmaz.
Elektrik, telefon veya internet hatlarına ait kabloların çalınması kamu hizmetine tahsis edilmiş eşya hakkında nitelikli hırsızlık sayılır ve üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Hırsızlık yüzünden haberleşme veya enerji hizmeti aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Evet. Suçtan elde edildiğini bildiği bir malı satın alan, kabul eden, satan veya devreden kişi, hırsızlığa katılmamış olsa da TCK 165’e göre altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır.
Ceza düşmez ama indirilir. Mal iddianame kabul edilmeden önce geri verilir veya zarar tamamen tazmin edilirse ceza üçte ikiye kadar, kovuşturma sırasında hükümden önce yapılırsa yarıya kadar indirilir. Zararın giderilmesi HAGB ve erteleme için de önem taşır.
Ayrılık kararı verilmemiş eşin, anne, baba ve çocuk gibi üstsoy veya altsoyun ya da aynı evde yaşayan kardeşin malını çalan kişiye ceza verilmez. Ayrı yaşayan kardeşin veya aynı evde yaşayan amca, dayı, hala, teyze ve yeğenin zararına işlenirse, şikayet üzerine ceza yarı oranında indirilir.
Hırsızlık gece vakti işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır.
Dava zamanaşımı basit hırsızlıkta sekiz yıl, nitelikli hırsızlıkta on beş yıldır. Süre suçun işlendiği günden başlar.
Bu yazı, hırsızlık suçuna ilişkin genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her dosyada eşyanın bulunduğu yer, suçun işleniş şekli, saati ve zararın giderilip giderilmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026. Hazırlayan: Avukat Mahmut Rasul Uyanık, Eskişehir Barosu.